Những khoản thu “tự nguyện bởi không thể từ chối” cần được chấn chỉnh

0
28

Thời điểm này, nhiều trường học trên cả nước đã tổ chức họp phụ huynh đầu năm học 2020-2021. Câu chuyện về các khoản thu bắt đầu “nóng” ở một vài địa phương và là nỗi trăn trở của nhiều phụ huynh học sinh.

Tình trạng lạm thu liệu có được khống chế?

Tại Hà Nội, dù chưa ghi nhận trường học nào có sai phạm về thu, chi, song việc kiểm tra, giám sát không vì thế mà bị lơ là. Chặt chẽ quy trình, tăng trách nhiệm cá nhân, xử lý nghiêm sai phạm để quyết tâm chặn lạm thu là mục tiêu của ngành Giáo dục Thủ đô trong năm học 2020-2021.

Nhưng nói chặn được hoặc không còn lạm thu nữa thì khẳng định đó là điều không thể. Bởi, không ít hiệu trưởng hiện nay có khá nhiều cách, nhiều “mánh”, nhiều “thủ thuật” để lách quy định. Thành quả đạt được là, tiền vẫn thu được mà trách nhiệm cũng chẳng sao.

Thứ nhất, không gộp các khoản thu vào cùng một lúc. Ví như tiền quần áo, sách vở, có trường mở cửa bán từ tháng 6 để phụ huynh tới tận trường mua theo kiểu “tiền trao cháo múc”. Hai khoản này đã lên tới tiền triệu.

Thứ hai, phân loại các khoản đóng góp đầu năm. Trong các khoản thu của học sinh bao giờ cũng có 2 phần đó là những khoản thu bắt buộc và những khoản thu tự nguyện.

Những khoản thu tự nguyện cũng được chia nhỏ thu nhiều lần trong năm. Cụ thể, thu đầu năm là tiền hội phí, tiền vệ sinh…Nếu tổng hợp số tiền phải đóng đầu năm mỗi học sinh chỉ hơn triệu đồng.

Nhưng thu lai rai trong năm là những khoản còn lại trong số tiền tự nguyện. Thường là tiền quỹ lớp, số tiền nhiều hay ít tùy theo từng vùng, miền.

Một số người thân ở Đồng Nai cho biết, một năm mình phải đóng cho con tiền quỹ lớp khoảng 400 ngàn đồng/học sinh. Số tiền quỹ này cũng được chia nhỏ thu làm 2 lần. Lần đầu vào học khoảng vài tuần, lần sau thu vào ngày họp phụ huynh cuối học kỳ 1.

Trường công khó khăn về tài chính?

Nhiều chuyên gia GD nhận định một trong những nguyên nhân khiến tình trạng lạm thu ở các nhà trường không dứt, thậm chí biến tướng thành các khoản “tự nguyện” để ép phụ huynh HS phải đóng, cũng bởi nhà trường khó khăn về tài chính.

Theo ông Lê Ngọc Quang (Phó Giám đốc Sở GD&ĐT Hà Nội), một vấn đề cần quan tâm hiện nay là làm sao đảm bảo công bằng trong chi ngân sách cho GD. Nếu không có ngân sách đủ chi cho hoạt động của nhà trường thì lạm thu sẽ xảy ra.

Thực tế chi ngân sách cho GD ngay ở Hà Nội cũng không đạt được 20%, năm ngoái tính chính xác Hà Nội đạt 18,2%. Đáng nói là ở cấp thành phố chi ngân sách hơn 18%, nhưng xuống tới quận, rồi tới trường thì không còn 18% nữa.

“Vẫn là chi cho GD, nhưng chi ở nhiều tầng, nhiều lớp, cuối cùng về tới trường học số ngân sách chi ban đầu không còn nguyên nữa. Đến nhà trường thực hiện chi rất khó khăn. Sở GD&ĐT đều có tham mưu hàng năm để có phân bổ ngân sách từ trên thành phố đến quận/huyện, tiếp đến nhà trường mà còn như vậy, nói gì đến các địa phương khác”- ông Quang nêu vấn đề.

Những khoản thu “tự nguyện bởi không thể từ chối” đã gây ra những hệ lụy không đáng có với môi trường giáo dục công lập. Đó là sự khắc sâu thêm xu hướng phân hóa xã hội về thu nhập và mức sống giữa các hộ gia đình, đẩy nhiều gia đình vào tình thế khó xử, tạo ra những cảm xúc tiêu cực về cô giáo và nhà trường trong một bộ phận phụ huynh và học sinh…

Tình trạng lạm thu cũng khiến các giá trị cốt lõi của nền giáo dục công lập như: công bằng, bình đẳng, dung nạp/bao trùm…có biểu hiện bị xâm phạm. Những suy nghĩ vị kỷ và tính toán mang màu sắc thị trường nhưng không để ý đến thực tế bất bình đẳng về thu nhập giữa các gia đình có thể từng bước bào mòn lòng tin của xã hội vào thiết chế giáo dục công lập.

Quyết liệt chặn lạm thu

Theo đại biểu Quốc hội Phan Viết Lượng, Ủy viên Thường trực Ủy ban Văn hóa, Giáo dục, Thanh niên, Thiếu niên và Nhi đồng Quốc hội: “Tình trạng lạm thu rất phức tạp và để lại hậu quả rất lớn, làm méo mó hình ảnh của ngôi trường đó, của người thầy đó.

Đây là một tiêu cực rất lớn trong môi trường giáo dục, càng không phù hợp với môi trường giáo dục. Chính vì vậy, cần quan tâm xử lý, đặc biệt vào mỗi dịp đầu năm học, lúc nào cũng xảy ra.

Đổi mới giáo dục mà không quan tâm đến vấn đề này thì khó mà đạt được mục tiêu. Không thể bỏ qua lộ trình khắc phục lạm thu. Phải nhận thức như vậy và có sự quyết tâm, không vì nó mà ảnh hưởng đến nền giáo dục.”

Trong công văn chấn chỉnh các khoản thu đầu năm học 2020-2021 và bảo đảm điều kiện thực hiện chương trình giáo dục phổ thông mới, Bộ GD-ĐT nêu rõ về học phí. Theo đó, căn cứ vào trần học phí năm học 2020-2021 quy định tại Nghị định 86/2015/NĐ-CP, HĐND cấp tỉnh thống nhất quy định mức học phí cụ thể phù hợp với thực tế của các vùng trên địa bàn quản lý và tình hình dịch. Trong trường hợp tổ chức học trực tuyến (online), mức thu học phí không được vượt quá khung học phí quy định.

HĐND cấp tỉnh quyết định các khoản thu dịch vụ phục vụ, hỗ trợ hoạt động giáo dục của nhà trường đối với cơ sở giáo dục công lập theo thẩm quyền quản lý nhà nước về giáo dục trên cơ sở đề nghị của UBND cấp tỉnh, phù hợp với tình hình thực tế của địa phương, vùng miền.

Việc quản lý và sử dụng các khoản thu dịch vụ, hỗ trợ hoạt động giáo dục của nhà trường thực hiện theo quy định hiện hành.

Bộ GD-ĐT yêu cầu các địa phương chỉ đạo các sở, ban – ngành liên quan phối hợp kiểm tra, giám sát việc thực hiện quy định về niêm yết, công khai thông tin giá vật tư, thiết bị giáo dục, sách giáo khoa trên địa bàn.

Đồng thời, tăng cường công tác chỉ đạo, thanh tra, kiểm tra các khoản thu, chi trong các cơ sở giáo dục trên địa bàn. Nghiêm cấm việc lợi dụng danh nghĩa ban đại diện cha mẹ học sinh để thu các khoản ngoài quy định.

Bộ GD-ĐT cũng đề nghị UBND các tỉnh, thành phố chủ động rà soát, chấn chỉnh, xử lý các trường hợp vi phạm; lập đường dây nóng, thông báo công khai đường dây nóng trên website để người dân phản ánh, giám sát.

Ảnh: Tổng hợp

Viết Bởi: Trịnh Hằng/Kenh6.net (tổng hợp)

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here